TL;DR Droogt het medium te snel uit, ga dan één filtertype omlaag. Zie je veel condensatie of glazige scheuten, test dan één type hoger. Meer ventilatie betekent minder condensatie en meer kans dat het medium uitdroogt. Bij Eco2Box zijn de stappen gemeten: 9,87, 13,09, 15,58 en 81,35 luchtverversingen per dag voor L, XL, XXL en XXL+ in een ronde pot. Uitdroging per filtertype is niet gepubliceerd, dus weeg je eigen potten.
Wat is de afweging tussen ventilatie en het uitdrogen van het medium?
Meer ventilatie betekent minder condensatie en meer kans dat het medium uitdroogt. Die afweging geldt voor elk filtertype van Eco2Box. Overzichtsartikels noemen een zeer hoge luchtvochtigheid in de pot als een van de oorzaken van hyperhydriciteit (glazige, waterige scheuten), zonder een algemene drempelwaarde te geven.
Gepubliceerd werk toont dat je de gasuitwisseling afstemt op de soort, het stadium en het medium, en niet maximaliseert. De gids over welk filtertype bij welk stadium past geeft het startpunt. Dit artikel gaat over wat je doet als dat startpunt te droog of te nat uitvalt.
Welk filtertype als mijn medium te snel uitdroogt?
Ga één type omlaag. Een Eco2Box-set bestaat in vier filtertypes met stijgende gasuitwisseling: L (wit), XL (geel), XXL (rood) en XXL+ (groen). Droogt het medium te snel uit met XXL+, dan test je als volgende XXL. Vanaf XXL is dat XL, en vanaf XL is dat L.
| Stap omlaag | Kv, rond (per dag) | Verschil, rond | Kv, ovaal (per dag) | Verschil, ovaal |
|---|---|---|---|---|
| XXL+ naar XXL | 81,35 naar 15,58 | ongeveer 81% minder | 62,87 naar 10,83 | ongeveer 83% minder |
| XXL naar XL | 15,58 naar 13,09 | ongeveer 16% minder | 10,83 naar 9,84 | ongeveer 9% minder |
| XL naar L | 13,09 naar 9,87 | ongeveer 25% minder | 9,84 naar 7,44 | ongeveer 24% minder |
Kv is het aantal keer per dag dat de lucht in de pot via de filter ververst wordt. De percentages zijn berekend uit de gemeten Kv-waarden. Ze beschrijven de luchtuitwisseling, niet het aantal gram water.
De eerste stap is anders dan de twee andere. Van XXL+ naar XXL valt ongeveer vier vijfde van de luchtuitwisseling weg, en in het gepubliceerde gamma zit er geen type tussen. Droogt het medium uit met XXL+ en geeft XXL condensatie, dan lost het filtertype alleen het niet op. Kijk ook na of het type voor jouw set bestaat: de OV80 en de O95/60 bestaan in alle vier de types, de O118/140 in L, XL en XXL+, en de TP2500 alleen in L.
Welk filtertype als ik condensatie of glazige scheuten zie?
Test één type hoger naast je huidige type, en hou rekening met meer kans dat het medium uitdroogt. De filtergids van Eco2Box raadt XXL aan als standaard voor de meeste vermeerdering en XXL+ voor snelle groeiers, acclimatisatie en afharden.
Een overzichtsartikel over hyperhydriciteit noemt de beluchting van de kweekpot bij de belangrijkste factoren, en een overzicht uit 2025 zet ventilatie en gasuitwisseling van de pot naast geleermiddelen, groeiregulatoren, licht en osmotische omstandigheden. Het eerste besluit dat de maatregelen per soort moeten verschillen.
Eén onafhankelijke studie geeft cijfers voor een Eco2Box-pot. Fayos et al. 2015 vergeleken drie soorten recipiënten bij dubbelhaploïde ui. In hun protocol B, met ongeveer 24 embryo’s per type recipiënt (23 tot 26), was de hyperhydriciteit 4,2% in de pot met de groene Eco2Box-filter, tegenover ongeveer 35% in een glazen buis en in een kweekdoos van een andere fabrikant, en werd 70,8% van de planten geacclimatiseerd tegenover 23,1% en 52,2%. In protocol A, met 16 tot 35 embryo’s per type recipiënt, verschilde de hyperhydriciteit niet significant, en de andere doos gaf de meeste geacclimatiseerde planten (37,5%). Ook de plantdichtheid verschilde: 4 tot 6 planten per Eco2Box-pot tegenover 2 tot 3 per doos van het andere type. Het is één studie op één soort, en welk filtertype die groene filter was, is niet bevestigd.
Hoe meet ik het uitdrogen van het medium in mijn eigen potten?
Weeg ze. Beschouw het gewicht dat een gesloten, gevulde pot verliest als water. Het aantal gram dat een pot per week verliest, toont dan hoe snel het medium uitdroogt. Gebruik een weegschaal die tot op 0,1 g weegt.
- Vul minstens drie potten per filtertype met je gewone hoeveelheid medium uit één bereiding: het type dat je nu gebruikt en het type eronder.
- Zet er planten in zoals in je gewone kweek, of laat ze weg voor een cijfer van het medium alleen. Noteer welke van de twee.
- Sluit de potten en weeg elke pot op dag één.
- Zet ze op hetzelfde rek op dezelfde hoogte, met de filtertypes door elkaar.
- Weeg elke pot één keer per week zonder hem te openen, tot je gewone datum van overzetten.
- Deel het verlies door het startgewicht van het medium. Het resultaat is het aandeel medium dat per week verloren gaat, per filtertype.
Zijn er gepubliceerde cijfers over uitdroging per filtertype?
Nee. ECO2 publiceert de Kv-waarde per filtertype, niet het aantal gram water dat een medium per week verliest. We vonden ook geen gepubliceerd cijfer over uitdroging per soort sluiting, voor welke kweekpot dan ook. De Eco2Box-brochure merkt alleen op dat XXL+ veel lucht door de filter laat, wat uitdroging kan geven.
Wat bepaalt het uitdrogen van het medium nog, naast het filtertype?
De omstandigheden buiten de filter. ECO2 noemt er vijf die de werkelijke gasuitwisseling van een pot veranderen: de hoeveelheid en het soort medium, de kweektemperatuur, de ventilatie van de kweekruimte, het aantal en de grootte van de planten per pot, en temperatuurschommelingen door de verlichting.
| Omstandigheid | Wat je nakijkt voor je van filtertype verandert |
|---|---|
| Hoeveelheid en soort medium | Hetzelfde verlies per week is een kleiner aandeel van een grotere vulling |
| Tijd tussen twee keer overzetten | Een klein verlies per week loopt op over een lange cyclus |
| Temperatuurschommelingen door de verlichting | Vergelijk een rek dicht bij de lampen met een rek verder weg |
| Ventilatie van de ruimte en kweektemperatuur | Vergelijk een plaats dicht bij de luchtuitlaat met een plaats verder weg |
| Aantal en grootte van de planten | Weeg potten met je gewone plantdichtheid |
De controles in de rechterkolom zijn praktische suggesties, geen gemeten effecten. De tijd tussen twee keer overzetten is onze eigen toevoeging aan de lijst van ECO2.
Wanneer past meer ventilatie, en wanneer minder?
Meer ventilatie past bij culturen die snel groeien of die de pot bijna verlaten. Minder ventilatie past bij gevoelige en trage culturen.
Meer ventilatie past als:
- het gewas een snelle groeier is
- het stadium acclimatisatie of afharden is (de plant laten wennen aan gewone lucht na de pot)
- je bij het huidige filtertype veel condensatie of glazige scheuten ziet
Minder ventilatie past als:
- het materiaal gevoelig of traag is: fijne zaden, jonge zaailingen, gevoelige explantaten, initiatie en callus
- het medium uitdroogt voor de datum van overzetten
Veelgestelde vragen
Welk Eco2Box-filtertype droogt het medium het minst uit?
De L-filter (wit) heeft de laagste gasuitwisseling van de vier Eco2Box-filtertypes: een Kv van 9,87 per dag in een ronde pot en 7,44 in de ovale. Minder ventilatie betekent minder kans dat het medium uitdroogt. Voor geen enkel type is een cijfer in gram gepubliceerd.
Mijn medium droogt uit met de groene filter. Wat verander ik?
Test de rode XXL-filter naast de groene XXL+. In een ronde Eco2Box-pot daalt de Kv van 81,35 naar 15,58 per dag, ongeveer 81% minder luchtuitwisseling. Weeg beide een volledige cyclus voor je omschakelt.
Bestaat er een filtertype tussen XXL en XXL+?
Nee. Het gepubliceerde Eco2Box-gamma telt vier filtertypes: L, XL, XXL en XXL+. De stap van XXL naar XXL+ is de grootste, ongeveer 5,2 keer in een ronde pot en ongeveer 5,8 keer in de ovale.
Kan ik per stadium een ander filtertype gebruiken?
Ja. Bij Eco2Box hoort het filtertype bij het setartikel. Een lab kan dus één type gebruiken voor de initiatie en een ander voor de laatste cyclus voor het overzetten. De filtergids raadt L aan voor initiatie en callus en XXL+ voor afharden.
Hoe zie ik condensatie en uitdroging zonder de pot te openen?
Eco2Box-potten zijn doorzichtig. Planten, condensatie op de wand en het peil van het medium kun je dus met het blote oog nakijken zonder te openen. Wil je een cijfer, weeg dan elke week de gesloten pot en beschouw het gewicht dat hij verliest als water.
Test twee filtertypes naast elkaar
Vraag twee opeenvolgende filtertypes in je stalenset, dan doe je de weegtest op je eigen gewas voor je een heel stadium omschakelt. Laat ons de soort, het stadium en wat je nu ziet weten, en wij stellen voor welke types je vergelijkt. Stalensets zijn op aanvraag verkrijgbaar: vraag een stalenset aan of stel een vraag. In ons gamma zie je welke sets er bestaan.
Verwante gidsen: Hyperhydriciteit voorkomen: medium en pot, Groene of witte filter: Kv per Eco2Box-filtertype.
Bronnen: de Kv-waarden, de aanbevelingen per filtertype en de lijst van omstandigheden komen uit de filtergids en de brochure van ECO2, gecontroleerd op 20 november 2026; de percentages tussen de types zijn berekend uit de Kv-waarden. Literatuur gelezen op 20 november 2026: Polivanova en Bedarev 2022, Plants 11(23):3313, doi 10.3390/plants11233313; Barua, Igamberdiev en Debnath 2025, Plants 14(24):3721, doi 10.3390/plants14243721; Fayos et al. 2015, Frontiers in Plant Science 6:384, doi 10.3389/fpls.2015.00384. De weegtest is een praktische suggestie, geen procedure van ECO2.