TL;DR Glas of polypropyleen voor weefselkweek: glas weegt als materiaal ongeveer 2,4 keer zoveel, kan breken, moet voor elk hergebruik gewassen en geautoclaveerd worden, en laat de gasuitwisseling over aan de dop of prop die je erop zet. Eco2Box in polypropyleen is lichter, laat geen glasscherven in het labo, en het deksel sluit hermetisch met een gasuitwisseling die je per filtertype kiest. We raden hoogstens 5 keer gebruik aan. Test beide op je eigen gewas.
Wie zich afvraagt of glas of polypropyleen het juiste materiaal is voor weefselkweek, vergelijkt meestal een bokaal die het labo al wast en hergebruikt met een pot in kunststof die nog aangekocht moet worden. Deze pagina zet de twee materialen naast elkaar, met een bron bij elk cijfer en een duidelijke vermelding waar geen cijfer bestaat.
Wat is het verschil tussen potten in glas en in polypropyleen voor weefselkweek?
Glazen recipiënten zijn bokalen, buizen en kolven, meestal in borosilicaatglas, die een labo wast, autoclaveert en hergebruikt, en afsluit met een dop, een prop of folie. Potten in polypropyleen zijn gespoten kunststof potten. De Eco2Box is een transparante pot in polypropyleen met een deksel in polypropyleen dat hermetisch sluit en een dieptefilter bevat, zodat de gasuitwisseling via de filter loopt.
Een universitaire cursus plantenvermeerdering vat de gemeenschappelijke eis samen in twee zinnen: kweekrecipiënten “can be made of glass or plastic, but must either be bought sterile or be able to be autoclaved”, en hun deksels “must allow gas exchange but prevent entry of pathogen spores” (UF/IFAS, terminologie weefselkweek). Glas of kunststof kan dus allebei, zolang het steriel aankomt of in de autoclaaf kan, en het deksel gas doorlaat en sporen buiten houdt.
Hoe verhouden glas en polypropyleen zich, eigenschap per eigenschap?
Glas is zwaarder, kan breken, wordt voor elk hergebruik gewassen en geautoclaveerd, en de gasuitwisseling hangt af van de sluiting. Het verdraagt meer hitte, en de gelezen bronnen geven geen limiet op het aantal autoclaafcycli. Eco2Box in polypropyleen is het lichtere materiaal en heeft een sluiting met een gekozen gasuitwisseling. Voor helderheid en voor het werk aan het wassen zijn geen vergelijkbare cijfers gepubliceerd. De tabel geeft elke eigenschap met haar basis.
| Eigenschap | Recipiënt in borosilicaatglas | Eco2Box-pot in polypropyleen met filterdeksel |
|---|---|---|
| Helderheid | Helder. Hier wordt geen cijfer voor lichtdoorlating aangehaald. | Helder genoeg om de planten met het blote oog te controleren zonder te openen. Polypropyleen is als materiaal moeilijker volledig transparant te maken dan sommige andere kunststoffen. Cijfer voor lichtdoorlating: niet gepubliceerd. |
| Temperatuurbereik | Typisch maximum van ongeveer 500 °C voor borosilicaatglas. | Pot en filter behouden hun eigenschappen tussen -5 °C en +135 °C. |
| Autoclaaf op 121 °C | Ja, voor borosilicaatglas van type I. Andere glassoorten zijn er niet voor geschikt verklaard. | Ja voor onbehandeld polypropyleen. Gammabestraalde artikelen worden steriel geleverd; ze autoclaveren raden we af. |
| Aantal autoclaafcycli | In de gelezen bronnen staat geen limiet. | Hoogstens 5 keer gebruiken aangeraden; nooit meer dan 10. Bij elke cyclus wordt het materiaal brosser. |
| Thermische schok en breuk | Verdraagt een temperatuurverschil van ongeveer 166 °C zonder te barsten. Glas kan wel breken bij een val of een stoot. Een breukcijfer is niet gepubliceerd. | Kunststof, dus geen glasscherven in het labo. De brosheid neemt toe met elke autoclaafcyclus. |
| Gewicht van het materiaal | Ongeveer 2,23 g/cm³. | 0,895 tot 0,93 g/cm³ voor polypropyleen, glas weegt dus ongeveer 2,4 tot 2,5 keer zoveel voor hetzelfde volume wandmateriaal. De wanddikte verschilt, dus dit is geen gewicht per pot. |
| Sluiting en gasuitwisseling | Hangt af van de sluiting die je erop zet: dop, prop of folie. | Het deksel sluit hermetisch en het filtertype bepaalt de uitwisseling: Kv 9,87 tot 81,35 luchtverversingen per dag bij ronde sets. |
| Steriel bij levering | Het labo wast en autoclaveert zelf. | Onbehandeld voor je eigen autoclaaf, of gammabestraald en steriel geleverd. |
Bronnen voor de kolom glas: de lijst met autoclaafbestendige materialen van de University of Utah en de encyclopedie-artikels over borosilicaatglas en polypropyleen. De kolom Eco2Box komt uit de productspecificaties van ECO2.
Hoeveel autoclaafcycli verdraagt elk materiaal?
Onbehandelde Eco2Box-potten en deksels in polypropyleen autoclaveer je op 121 °C voor het eerste gebruik; we raden hoogstens 5 keer gebruik aan, de kunststof verdraagt nooit meer dan 10 keer, en bij elke cyclus wordt het materiaal brosser. Voor borosilicaatglas geven de gelezen bronnen geen limiet: de University of Utah vermeldt borosilicaatglas van type I als autoclaveerbaar en zegt verder niets over het aantal cycli.
Dat is het sterkste argument voor glas: voor een bokaal is geen limiet op het aantal cycli opgegeven, terwijl je een onbehandelde pot in polypropyleen best na 5 keer gebruik vervangt. De andere kant van die rekening is het wassen, drogen en nakijken tussen twee cycli. Voor die tijd per recipiënt is geen gepubliceerd cijfer gevonden, voor geen van beide materialen. Tel het dus in je eigen labo voor je vergelijkt.
Bepaalt het materiaal of de sluiting de gasuitwisseling?
De sluiting bepaalt ze, niet het materiaal. Bij een glazen bokaal ververst de lucht via de dop, de prop of de folie die je erop zet. Daarom moet een deksel gas doorlaten. Bij een Eco2Box loopt de gasuitwisseling, met het deksel dicht, via de filter in het deksel, en het filtertype bepaalt de snelheid.
Eco2Box heeft vier filtertypes: L, XL, XXL en XXL+. Uitgedrukt als Kv, het aantal keer dat de lucht in de pot per dag ververst wordt, gaan ronde sets van 9,87 voor L tot 81,35 voor XXL+. Daardoor is de uitwisseling een eigenschap die je kiest, en geen gevolg van hoe goed een deksel toevallig past. De gids een filter kiezen geeft de volledige tabel.
Meer uitwisseling is geen doel op zich. Gepubliceerde studies tonen dat je de gasuitwisseling afstemt op de soort, het stadium en het medium, en bij sommige soorten gaf een lage uitwisseling het sterkste resultaat. Een glazen bokaal met een sluiting die bij je gewas past, kan de juiste omgeving zijn.
Wat mat een studie die glas met een kunststof pot met filter vergeleek?
Eén vrij toegankelijke studie vergeleek glazen buizen met een Eco2Box-pot met filter, op één soort. Bij dubbel-haploïde ui gaf de Eco2Box-pot in één van de twee protocollen, met 23 tot 26 embryo’s per type recipiënt, 4,2% hyperhydriciteit (glazige, waterige planten) tegenover 34,6% in glazen buizen. In het andere protocol was er geen significant verschil.
De studie op ui is Fayos et al. 2015, Frontiers in Plant Science 6:384. Ze vergeleek glazen buizen met kunststof proppen, een kweekdoos van een andere fabrikant en een Eco2Box-pot met groene filter. In protocol B, met 23 tot 26 embryo’s per type recipiënt, was de hyperhydriciteit 4,2% in de Eco2Box-pot, 34,6% in de glazen buizen en 34,8% in de andere doos. Van de embryo’s werd 70,8% een geacclimatiseerde plant uit de Eco2Box-pot, 23,1% uit de glazen buizen en 52,2% uit de andere doos.
De beperkingen horen bij de cijfers. In protocol A, met 16 tot 35 embryo’s per type recipiënt, verschilde de hyperhydriciteit niet significant tussen de drie recipiënten, en de andere doos gaf de meeste geacclimatiseerde planten (37,5%). De plantdichtheid verschilde: 4 tot 6 planten per Eco2Box-pot tegenover 2 tot 3 per doos van het andere type. Het gaat om één soort in één labo, en welk filtertype de groene filter was, is niet bevestigd. In dezelfde studie gaven glazen buizen met kunststof proppen of met celluloseproppen geen significant verschil.
De studie isoleert het materiaal niet. Ze vergelijkt volledige recipiënten: wand, volume, sluiting en plantdichtheid samen.
Wanneer is glas de juiste keuze?
Glas is de juiste keuze als je proces boven 135 °C gaat, als je één recipiënt veel sterilisatiecycli wil laten meegaan en het wassen georganiseerd is, of als je protocol in glas al goede planten geeft. Borosilicaatglas verdraagt ongeveer 500 °C, en er is geen limiet op het aantal cycli opgegeven.
- Hitte boven 135 °C. Eco2Box-potten en filters behouden hun eigenschappen tussen -5 °C en +135 °C. Een stap die heter is, valt buiten het bereik van de Eco2Box.
- Veel cycli per recipiënt. Onbehandeld polypropyleen gebruik je best hoogstens 5 keer. Voor borosilicaatglas is geen limiet opgegeven. Een labo dat al een waslijn heeft en weinig glas verliest, kan dus meer cycli uit een bokaal halen.
- Een protocol dat werkt. Een andere pot kan de gasuitwisseling veranderen. Als planten uit je glazen bokalen goed bewortelen en goed afharden, test dan een nieuwe pot ernaast voor je iets verandert.
Wanneer past polypropyleen met een filterdeksel?
Polypropyleen met een filterdeksel past als je de gasuitwisseling zelf wil kiezen, als breuk en gewicht je tijd kosten, of als je potten wil die steriel aankomen. Het Eco2Box-deksel sluit hermetisch, het filtertype bepaalt de uitwisseling, en de pot is helder genoeg om de planten te controleren zonder te openen.
- Gasuitwisseling als instelling. Vier filtertypes van Kv 9,87 tot 81,35 per dag bij ronde sets, zodat je per stadium een stap hoger of lager gaat.
- Een sluiting die sluit. Het deksel sluit 100% hermetisch op de pot. Dat sluit de spleet tussen deksel en pot af als weg voor contaminatie. Het werk van de operator en micro-organismen in het plantmateriaal zelf blijven wegen waar een deksel niets aan verandert.
De O118/80 met filter (565 ml) is één van de meest verkochte Eco2Box-sets. In ons gamma vind je elke maat.
Hoe vergelijk je glas en polypropyleen in je eigen labo?
Zet beide recipiënten naast elkaar met één gewas, één medium en op één schap, en tel per bruikbare plant, niet per pot. Vijf stappen volstaan.
- Kies één gewas en één stadium waar je verlies of extra werk ziet.
- Vul je glazen bokalen en de potten in polypropyleen uit dezelfde partij medium, met evenveel explantaten voor hetzelfde volume medium waar de vorm dat toelaat.
- Neem twee opeenvolgende filtertypes, bijvoorbeeld XXL en XXL+, zodat je naast het effect van de pot ook het effect van de uitwisseling ziet.
- Noteer per type recipiënt de condensatie, de contaminatie, glazige planten, het uitdrogen van het medium en de breuk.
- Volg de planten tot na het afharden en tel hoeveel er verkoopbaar of bruikbaar zijn. Tel er je eigen tijd voor wassen, vullen en sluiten bij.
Veelgestelde vragen
Kan je potten in polypropyleen voor weefselkweek autoclaveren?
Ja. Polypropyleen is bestand tegen autoclaaftemperaturen, en onbehandelde Eco2Box-potten en deksels zijn autoclaveerbaar op 121 °C. De uitzondering is een gammabestraald artikel: dat wordt steriel geleverd, en het autoclaveren ervan raden we af. Polystyreen is anders: de RA-trays en RDA-deksels van Eco2Box zijn in polystyreen, hittebestendig tot 85 °C en niet voor de autoclaaf.
Hoe vaak kan ik een pot in polypropyleen hergebruiken?
Onbehandelde Eco2Box-potten en deksels in polypropyleen kan je tot 5 keer gebruiken, met een autoclaafcyclus voor elk gebruik; dat raden we aan, en de kunststof verdraagt nooit meer dan 10 keer. Het materiaal wordt bij elke cyclus brosser. Kijk dus na op barsten en of het deksel nog sluit voor je opnieuw vult.
Is polypropyleen helder genoeg om mijn kweek te controleren?
Eco2Box-potten zijn helder, zodat je de planten met het blote oog controleert zonder de pot te openen. Polypropyleen is in het algemeen moeilijker volledig transparant te maken dan polystyreen, en ECO2 heeft geen cijfer voor lichtdoorlating gepubliceerd. Vergelijk dus een staal onder je eigen lampen.
Geven glazen bokalen minder gasuitwisseling dan potten met een filter?
Dat hangt af van de sluiting van de bokaal, niet van het glas. Er is geen gepubliceerde tabel gevonden die de uitwisseling van doppen, proppen, folie en filters naast elkaar zet. Voor een Eco2Box is de snelheid per filtertype bekend: 9,87 tot 81,35 luchtverversingen per dag bij ronde sets.
Vermindert de overstap van glas naar polypropyleen de hyperhydriciteit?
Niet vanzelf. Een overzichtsartikel noemt de beluchting van de pot bij de belangrijkste factoren, naast de minerale en hormonale samenstelling van het medium. In één studie op ui gaf een Eco2Box-pot met filter 4,2% hyperhydriciteit tegenover 34,6% in glazen buizen in één protocol, met 23 tot 26 embryo’s per type recipiënt, en geen significant verschil in het andere protocol. In die studie verschilde ook de plantdichtheid tussen de recipiënten.
Vraag een stalenset aan of stel een vraag
Een stalenset van Eco2Box-potten met filterdeksel is op aanvraag beschikbaar, zodat je polypropyleen naast je huidige glas test. Vraag een stalenset aan, of stel een vraag en geef ons de soort, het stadium en het recipiënt dat je nu gebruikt. Wij stellen dan voor welke filtertypes je vergelijkt.
Verwante gidsen: Hergebruik of eenmalig: wat kost een weefselkweekpot?.
Bronnen nagekeken op 20 november 2026: lijst met autoclaafbestendige materialen van de University of Utah; UF/IFAS, terminologie weefselkweek (2023); encyclopedie-artikels over borosilicaatglas en polypropyleen voor dichtheid en temperatuur; Fayos et al. 2015, doi 10.3389/fpls.2015.00384; Polivanova en Bedarev 2022, doi 10.3390/plants11233313. De cijfers over Eco2Box komen uit de productspecificaties en de filtergids van ECO2.