TL;DR Kies een pot voor weefselkweek op basis van vier getallen uit je eigen protocol: het aantal scheuten per pot, de bodemoppervlakte per scheut, de hoogte van de scheuten op het einde van de cyclus en de vrije hoogte van je rek. Vermenigvuldig de eerste twee en neem dan de laagste pot die nog ruimte boven de scheuten laat. Inhoud alleen misleidt: de Eco2Box O95/114 en OV80 hebben bijna dezelfde inhoud, maar de O95/114 heeft 31% minder bodem.
Een pot voor weefselkweek staat meestal in de lijst met zijn inhoud in milliliter, en net met dat getal kun je niet uitrekenen hoeveel scheuten erin passen. Deze gids vertrekt van wat je protocol al vastlegt en komt uit bij een artikel dat je kunt testen. Hij steunt op de gepubliceerde Eco2Box-specificaties en op twee gepubliceerde studies, en bevat geen eigen gewasproef.
Wat is het korte antwoord op de vraag welke pot je nodig hebt?
De bodem van de pot bepaalt hoeveel scheuten erin passen, de hoogte bepaalt hoe lang ze kunnen groeien en het filtertype bepaalt de gasuitwisseling. Doorloop vier stappen in die volgorde:
- Benodigde bodem: het aantal scheuten per pot maal de bodemoppervlakte per scheut.
- Benodigde hoogte: de dikte van het medium, plus de hoogte van de scheuten op het einde van de cyclus, plus vrije ruimte erboven.
- Controle op het rek: de hoogte van de pot plus de ruimte om hem uit te nemen, en de afmeting van het deksel.
- Filtertype: gekozen voor het stadium, uit de types die voor dat artikel bestaan.
Meestal beperkt één getal de keuze, en welk getal hangt af van het stadium. De tabel toont waar je begint; loop de andere stappen na als controle.
| Situatie | Getal dat beslist | Wat je vergelijkt |
|---|---|---|
| Veel korte scheuten per pot (vermeerdering) | Bodemoppervlakte | Bodem per scheut, stap 1 |
| Hoge scheuten of een lange cyclus (strekking, beworteling) | Hoogte | Hoogte van de pot tegenover de hoogte van de scheuten, stap 2 |
| Een volle kweekruimte | Plaats op het rek | Sets per rek maal scheuten per set, stap 3 |
| Natte scheuten of een medium dat uitdroogt | Filtertype | Eén type hoger of lager in dezelfde maat, stap 4 |
Stap 1: hoeveel bodemoppervlakte hebben de scheuten nodig?
Vermenigvuldig het aantal scheuten dat je protocol in één pot plaatst met de bodemoppervlakte die het per scheut voorziet, en kies een artikel waarvan de bodem dat dekt. Louter als rekenvoorbeeld: 20 scheuten met elk 3 cm2 vragen 60 cm2, en dat halen zowel de OV80 (64 cm2) als de O118/80 (79 cm2).
De bodemoppervlakte is berekend uit de gepubliceerde bodemafmeting: een cirkel voor de ronde sets en een ellips voor de ovale OV80. De ronde potten zijn onderaan smaller dan aan het deksel, dus de bodem is het veilige getal om mee te plannen. De O118/80 bevat 565 ml op 79 cm2, de OV80 bevat 540 ml op 64 cm2: 23% meer bodem in de ronde set. Dezelfde methode, met cijfers per scheut voor tien scheuten, staat in de gids over de containermaat voor blauwe bes en aardbei.
Stap 2: hoeveel hoogte hebben de scheuten nodig?
Tel drie hoogtes op: de dikte van het medium, de hoogte van de scheuten op de laatste dag van de cyclus en de vrije ruimte die je erboven wilt. De ronde Eco2Box-sets bestaan in hoogtes van 40, 50, 60, 80, 114, 120 en 140 mm, en de ovale OV80 is 80 mm hoog.
De dikte van het medium volgt uit het volume dat je giet. Louter als rekenvoorbeeld: 50 ml medium op een bodem van 79 cm2 staat ongeveer 6 mm hoog, en in de praktijk iets minder omdat de pot naar boven breder wordt. De O118/50, O118/80, O118/120 en O118/140 hebben allemaal een deksel van 118 mm, zodat je naar een hogere pot kunt gaan en dezelfde dekselmaat houdt. Hoeveel vrije ruimte een gewas nodig heeft, is voor geen enkele pot gepubliceerd, voor zover wij weten. Haal dat getal uit je eigen kweek: meet de hoogste scheuten op de laatste dag van de cyclus, in de pot die je nu gebruikt.
Stap 3: past de pot op je rek?
Controleer twee dingen op het rek: de vrije hoogte tussen twee legborden en de afmeting van het deksel. Een pot heeft zijn eigen hoogte nodig plus de ruimte om hem uit te nemen. Het deksel is de breedste gepubliceerde afmeting van een set: 118 mm of 95 mm voor de ronde sets en 150 x 90 mm voor de ovale OV80.
Louter als rekenvoorbeeld, met de deksels tegen elkaar en zonder ruimte voor lucht: op een legbord van 1200 x 500 mm passen 40 sets met een deksel van 118 mm (10 x 4), 60 sets met een deksel van 95 mm (12 x 5) en 40 OV80-sets (8 x 5). Tel opnieuw op je eigen rek met potten uit een stalenset, want de plaats van de lampen en de ruimte die je laat voor luchtstroming veranderen het resultaat. Over stapelen doet deze gids geen uitspraak: vraag het ons per artikel.
Stap 4: welk filtertype hoort bij de maat van de pot?
Het filtertype hoort bij het Eco2Box-artikel, dus je kiest maat en type samen. Er zijn vier types met stijgende gasuitwisseling: L (wit), XL (geel), XXL (rood) en XXL+ (groen). Niet elk type bestaat voor elke maat.
De gasuitwisseling is gepubliceerd als Kv: hoeveel keer per dag de lucht in de pot ververst wordt. Ze gaat van 9,87 (L) tot 81,35 (XXL+) in de ronde sets en van 7,44 tot 62,87 in de ovale set. Voor de rechthoekige TP-potten is geen Kv gepubliceerd. De OV80 en de O95/60 bestaan in alle vier de types, de O118/140 in L, XL en XXL+, en de TP2500 enkel in L. Gepubliceerd werk zegt dat je de gasuitwisseling afstemt op soort, stadium en medium, en niet maximaliseert: meer ventilatie betekent minder condensatie en meer kans dat het medium uitdroogt. Het starttype per stadium staat in welk filtertype voor welk stadium.
Welke Eco2Box-pot heeft welke inhoud, hoogte en bodemoppervlakte?
De Eco2Box-sets met gepubliceerde maten gaan van 210 ml tot 2500 ml. Elk cijfer in de tabel is de gepubliceerde specificatie, en de bodemoppervlakte is berekend uit de bodemafmeting. Voor de rechthoekige TP-sets zijn de bodemafmetingen niet bevestigd, dus daarvoor staat er geen bodemoppervlakte.
| Artikel | Deksel | Inhoud | Hoogte | Bodem | Bodemoppervlakte (berekend) |
|---|---|---|---|---|---|
| O95/40 | 95 mm rond | 210 ml | 40 mm | 80 mm rond | 50 cm2 |
| O95/60 | 95 mm rond | 280 ml | 60 mm | 80 mm rond | 50 cm2 |
| O118/50 | 118 mm rond | 300 ml | 50 mm | 95 mm rond | 71 cm2 |
| O95/114 | 95 mm rond | 520 ml | 114 mm | 75 mm rond | 44 cm2 |
| OV80 | 150 x 90 mm ovaal | 540 ml | 80 mm | 125 x 65 mm ovaal | 64 cm2 |
| O118/80 | 118 mm rond | 565 ml | 80 mm | 100 mm rond | 79 cm2 |
| O118/120 | 118 mm rond | 870 ml | 120 mm | 90 mm rond | 64 cm2 |
| O118/140 | 118 mm rond | 1000 ml | 140 mm | 90 mm rond | 64 cm2 |
| TP1200 | rechthoekig | 1200 ml | 73 mm | niet bevestigd | niet berekend |
| TP1600 | rechthoekig | 1600 ml | niet bevestigd | niet bevestigd | niet berekend |
| TP2500 | rechthoekig | 2500 ml | 89 mm | niet bevestigd | niet berekend |
De O118/80, de TP1600 en de OV80 zijn de meest verkochte Eco2Box-sets. Alle artikelen staan in het productgamma, en de twee sets die het vaakst vergeleken worden, staan naast elkaar in O118/80 of OV80.
Wat zeggen gepubliceerde studies over de maat van de pot?
Twee gepubliceerde studies vonden meer groei in grotere potten, en geen van beide geeft een regel die je naar een ander gewas kunt overzetten. Beide gebruikten andere potten dan Eco2Box, dus ze zeggen iets over maat en niets over ons product.
- Malik et al. 2022 kweekten protocormachtige structuren (PLB’s) van één Dendrobium-hybride, een orchidee, 11 weken in plastic potten van 120 tot 470 ml. De groei-index steeg van 1,367 in de pot van 120 ml naar 7,36 in de pot van 470 ml. Een glazen pot van 280 ml haalde 7,123, dus het volume was niet de enige factor.
- McClelland en Smith 1990 vergeleken glazen buizen van 60 ml, glazen bokalen van 200 ml en polypropyleen potten van 350 ml bij vijf houtige soorten. De visuele dichtheid per explantaat, gemeten met beeldanalyse, lag hoger in de grotere pottypes, en de beworteling in vitro was significant beter in grotere potten. Het effect van de sluiting verschilde per soort.
Welke fouten komen vaak voor bij het kiezen van een pot?
De eerste fout om te vermijden is kiezen op inhoud, en de tweede is twee dingen tegelijk veranderen. De volledige lijst:
- Kiezen op inhoud. De inhoud zegt hoeveel lucht en medium erin passen, niet hoeveel scheuten er op de bodem staan.
- Pot en aantal planten samen veranderen. Houd het aantal scheuten per pot gelijk, of noteer de bodem per scheut, zodat je weet wat het verschil maakte.
- Standaard de hoogste gasuitwisseling nemen. Stem het filtertype af op het stadium en verander één type per keer.
- Oordelen voor de cyclus om is. Vergelijk op de laatste dag van de cyclus, en opnieuw nadat de planten de pot verlaten hebben.
Veelgestelde vragen
Welke maat van pot heb ik nodig voor 20 planten per pot?
Vermenigvuldig 20 met de bodemoppervlakte die je protocol per scheut voorziet. Bij 3 cm2 per scheut heb je 60 cm2 nodig, en dat halen de Eco2Box OV80 (64 cm2) en O118/80 (79 cm2). Bij 4 cm2 per scheut heb je 80 cm2 nodig, meer dan elke bodemoppervlakte in de tabel. Vraag ons dan naar een rechthoekige TP-set of verdeel de scheuten over twee potten.
Is een grotere pot voor weefselkweek altijd de juiste keuze?
Nee. Twee studies vonden meer groei in grotere potten, bij één orchideehybride en bij vijf houtige soorten. Een grotere pot neemt ook meer plaats in op het rek. Eco2Box raadt aan om de pot te kiezen op je eigen aantal scheuten en scheuthoogte, en twee maten naast elkaar te vergelijken.
Wat is de grootste Eco2Box-pot op deze pagina?
De TP2500 bevat 2500 ml en is 89 mm hoog. Hij bestaat enkel met filtertype L. Bij de ronde Eco2Box-sets is de O118/140 de grootste, met 1000 ml en 140 mm hoogte, in de types L, XL en XXL+.
Kan ik dezelfde dekselmaat houden als ik een hogere pot neem?
Ja, binnen één familie. Vier Eco2Box-hoogtes (50, 80, 120 en 140 mm) hebben een deksel van 118 mm, en drie hoogtes (40, 60 en 114 mm) een deksel van 95 mm. Pot en filterdeksel worden samen verkocht als één setartikel.
Kies ik het filtertype los van de maat van de pot?
Nee. In het Eco2Box-gamma vormen de pot en zijn filterdeksel één setartikel, en het filtertype hoort bij dat artikel. Kies eerst de maat en kijk dan welke van de vier types ervoor bestaan.
Vergelijk twee maten op je eigen planten
Geef ons het gewas, het stadium, het aantal scheuten per pot en het volume medium dat je giet, en wij stellen twee Eco2Box-artikelen voor om naast elkaar te zetten op een deel van je eigen lijnen. Een stalenset is op aanvraag beschikbaar via de pagina over de stalenset.
Met een vraag over maten of filtertypes kun je terecht op de contactpagina.
Verwante gidsen: Planten per pot: hoeveel scheuten passen in één pot?.
Bronnen: Eco2Box-productspecificaties en filtergids (inhoud, hoogte, deksel- en bodemafmetingen, filtertypes per artikel, Kv-waarden), nagekeken op 20 november 2026; Malik et al. 2022, BioTechnologia 103(1); McClelland en Smith 1990, HortScience 25(7). Bodemoppervlaktes, de dikte van het medium en het aantal sets per legbord zijn rekenwerk op basis van die specificaties, geen metingen.