Skip to content
+32 (0) 9 340 44 04 info@eco2box.com

TL;DR Het afharden van weefselkweekplanten begint in de pot, voor het uitplanten. Planten die in stilstaande, vochtige lucht opgroeien, kunnen snel water verliezen zodra ze eruit komen. Meer gasuitwisseling in de laatste kweekcyclus is het enige wat een pot kan voorbereiden; schaduw, luchtvochtigheid en substraat na het uitplanten blijven werk voor de serre. Voor het afharden raadt de filtergids van ECO2 filtertype XXL+ aan. Bewijs bestaat alleen per gewas, dus test op je eigen planten.

Het afharden van weefselkweekplanten, ook acclimatisatie genoemd, is de stap waar veel planten verloren gaan. Deze gids behandelt het deel dat gebeurt voor de plant de pot verlaat.

Wat is afharden, en waarom vallen planten uit bij het uitplanten?

Afharden is de stap waarin een plant uit in-vitrokweek went aan drogere lucht, sterker licht en zelf voedsel aanmaken. Planten vallen daar uit omdat de kweekomstandigheden hun bouw, anatomie en fysiologie veranderen, zoals Chandra en collega’s (2010) schrijven in hun overzichtsartikel “from laboratory to land”.

Het blad is het zwakke punt. Een overzichtsartikel uit 2022 merkt op dat huidmondjes, de poriën in het blad, bij planten uit in-vitrokweek niet goed sluiten. Dat is mogelijk de hoofdoorzaak van waterverlies en sterfte wanneer de plant in een lage luchtvochtigheid komt. Hetzelfde artikel merkt op dat hyperhydriciteit, glazige scheuten, de aanpassing van planten na het uitplanten verhindert.

Wat kan de pot voorbereiden voor het uitplanten?

De pot kan één ding voorbereiden: de lucht waarin het blad groeit tijdens de laatste weken in vitro. Eén gepubliceerde studie op peper, beschreven onder de tabel, vond een verschil in het blad bij meer gasuitwisseling via de sluiting. De pot vervangt de zorg na het uitplanten niet.

Wat de overleving bepaalt Waar het vastligt Kan de pot helpen?
Bouw van het blad: huidmondjes, droge stof In vitro, in de laatste kweekcycli In één studie op peper wel, via de gasuitwisseling
Glazige scheuten In vitro: medium en ventilatie Gedeeltelijk
Wortels die in substraat werken Bewortelingsmedium, of beworteling na het uitplanten Nee
Luchtvochtigheid, schaduw en substraat in de eerste weken Serre Nee
Micro-organismen die mee naar de serre gaan Moederplanten en handelingen Nee

Bij peper (Capsicum annuum) hadden planten uit bokalen met een geventileerd deksel meer droge stof en minder huidmondjes per bladoppervlak dan planten uit gesloten bokalen, en overleefde 75 tot 86% vier weken acclimatisatie tegenover 44 tot 61% (Mohamed en Alsadon 2011). Het artikel zegt niet hoeveel planten achter die percentages zitten, en de tabel toont 49 tot 61% waar de tekst 44 tot 61% zegt.

Welk Eco2Box-filtertype past bij het afharden van weefselkweekplanten?

Voor het afharden raadt de filtergids van ECO2 filtertype XXL+ (groen) aan, het type met de meeste gasuitwisseling. De gemeten Kv is 81,35 luchtverversingen per dag in ronde potten en 62,87 in de ovale pot, tegenover 15,58 en 10,83 voor XXL, het standaardtype voor de meeste vermeerdering.

  • Het filtertype hoort bij het setartikel. Een hoger type betekent dus een set met een ander deksel.
  • Niet elke set bestaat in XXL+. De OV80 en de O95/60 bestaan in alle vier de types, de O118/140 in L, XL en XXL+, de TP2500 enkel in L.
  • Meer ventilatie betekent minder condensatie en meer kans dat het medium uitdroogt. De brochure vermeldt dat uitdrukkelijk voor XXL+.

Hoeveel weken voor het uitplanten je best overschakelt, is voor geen enkele pot gepubliceerd, voor zover we vonden. Een praktische lezing van de filtergids is de laatste kweekcyclus; zie dat als een startpunt. De gids over het kiezen van een filtertype geeft het type per stadium.

Wat mat de uienstudie met een Eco2Box-pot?

Eén onafhankelijke studie die we vonden, mat de acclimatisatie vanuit een Eco2Box-pot, en het resultaat hing af van het protocol. Fayos et al. 2015 regenereerden dubbelhaploïde uienplanten in een glazen buis, een Eco2Box-pot met groene filter en een kweekdoos van een andere fabrikant, en telden de geacclimatiseerde planten per 100 embryo’s.

Container Protocol A: geacclimatiseerd (embryo’s) Protocol B: geacclimatiseerd (embryo’s)
Glazen buis 20,0% (35) 23,1% (26)
Eco2Box-pot, groene filter 25,0% (28) 70,8% (24)
Andere kweekdoos 37,5% (16) 52,2% (23)

De beperkingen horen bij de cijfers. In protocol A gaf de andere doos de meeste geacclimatiseerde planten. In protocol B was de hyperhydriciteit 4,2% in de Eco2Box-pot tegenover ongeveer 35% in de twee andere; in A verschilde ze niet significant. De groepen telden 16 tot 35 embryo’s. De plantdichtheid verschilde: 4 tot 6 planten per Eco2Box-pot tegenover 2 tot 3 per doos van het andere type. Het gaat om één soort, en welk Eco2Box-filtertype de groene filter was, is niet bevestigd.

Hoe hard je planten af nadat ze de pot verlaten?

Na de pot betekent afharden: de luchtvochtigheid in stappen verlagen terwijl de plant nieuwe bladeren en wortels maakt. De studies die hier aangehaald worden, beschrijven hun eigen werkwijze, en die toont het patroon:

  1. Plant alleen bewortelde, gezonde planten uit. In de uienstudie stonden de planten eerst 6 tot 10 weken op strekkingsmedium.
  2. Plant in een zuiver, luchtig substraat. De uienstudie gebruikte turf en vermiculiet; een studie op het geneeskrachtige kruid Scrophularia yoshimurae (Chen et al. 2006) gebruikte een geautoclaveerd mengsel.
  3. Hou de luchtvochtigheid in het begin hoog. De uienplanten bleven 10 dagen afgedekt; het kruid stond 4 weken in een gesloten doorzichtige bak.
  4. Open geleidelijk, en ga dan naar gewone omstandigheden.
  5. Tel de overlevende planten twee keer. In de studie op het kruid daalde de overleving tussen week 4 en week 8.

Welke fouten kosten planten bij het uitplanten?

Uitval bij het uitplanten kan komen van een plant die niet voorbereid werd, of van een te grote stap ineens. De fouten hieronder zijn onze eigen lezing van de mechanismen hierboven:

  • Planten uit een gesloten pot rechtstreeks in droge serrelucht zetten.
  • Een pot beoordelen op hoe de planten er in vitro uitzien. In de studie op peper hadden planten uit gesloten bokalen het hoogste versgewicht in vitro en de laagste overleving na het uitplanten.
  • De ventilatie verhogen zonder het niveau van het medium te volgen.
  • Glazige of besmette planten mee naar de serre nemen.
  • Een overlevingscijfer van een ander gewas overnemen. Elk cijfer hier hoort bij één soort.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen afharden en acclimatisatie?

In de praktijk worden de woorden voor dezelfde stap gebruikt: een plant uit de pot laten wennen aan gewone lucht. De Eco2Box-gidsen gebruiken afharden voor de voorbereiding in vitro en voor de fase in de serre, en noemen de fase erbij.

Verbetert een Eco2Box-pot de overleving na het uitplanten?

Eén onafhankelijke studie op ui vond 70,8% geacclimatiseerde planten uit een Eco2Box-pot tegenover 23,1% en 52,2%, in één van twee protocollen, met daar ongeveer 24 embryo’s per groep en een verschillende plantdichtheid. In het andere protocol deed een andere container het best. Test het op je eigen gewas.

Welk Eco2Box-filtertype gebruik ik voor het uitplanten?

De filtergids van ECO2 raadt XXL+ aan voor acclimatisatie en afharden. XXL+ heeft een Kv van 81,35 per dag in ronde potten. Volg het medium, want meer ventilatie droogt het sneller uit, en kijk na of je set in dat type bestaat.

Hoe lang blijven planten in een geventileerde pot voor het uitplanten?

Een gepubliceerd aantal weken hebben we voor geen enkele pot gevonden. Een Eco2Box-set met XXL+ voor de laatste kweekcyclus is een startpunt, geen regel. Vergelijk met je huidige pot tot na het uitplanten.

Kan ik planten afharden zonder van pot te veranderen?

Ja, de stappen in de serre werken met elke pot: eerst een hoge luchtvochtigheid, dan geleidelijk openen. Een geventileerde pot zoals een Eco2Box-set verandert de begintoestand van het blad; hij vervangt die stappen niet.

Vraag een stalenset aan of stel je vraag

Wil je zien wat de laatste cyclus in vitro doet voor je overleving na het uitplanten, zet dan een set met XXL+ naast je huidige pot en volg beide tot na de uitplant. Een stalenset, bijvoorbeeld van de OV80 met filterdeksel, is op aanvraag beschikbaar: vraag een stalenset aan. Geef ons het gewas en het moment van uitplanten, of stel je vraag.

Verwante gidsen: Groene of witte filter: Kv per Eco2Box-filtertype.

Bronnen: Chandra et al. 2010, Biotechnology Letters, doi 10.1007/s10529-010-0290-0. Polivanova en Bedarev 2022, Plants 11, 3313. Mohamed en Alsadon 2011, Biologia Plantarum 55, pagina 370 tot 374. Chen et al. 2006, Botanical Studies 47, pagina 259 tot 266. Fayos et al. 2015, Frontiers in Plant Science 6, 384. Filtertypes en Kv: filtergids en brochure van ECO2. Nagekeken op 20 november 2026.