TL;DR Het aantal planten per pot is een deling: de bodemoppervlakte van de pot gedeeld door de bodem die je protocol per scheut voorziet, naar beneden afgerond. Een Eco2Box OV80 heeft een bodem van 64 cm2: er passen dus hoogstens 21 scheuten in bij 3 cm2 per scheut en 16 scheuten bij 4 cm2. De tabellen op deze pagina maken de som voor acht Eco2Box-artikelen. Ze geven een bovengrens uit gepubliceerde maten, geen advies per gewas.
Hoeveel planten per pot een lab gebruikt, staat zelden als regel op papier. Het is een gewoonte die met de pot is meegekomen. Verandert de pot, dan moet je het aantal opnieuw uitrekenen, en de inhoud in milliliter helpt daar niet bij. Deze pagina geeft de methode en twee uitgewerkte tabellen. Er staat geen gewasproef en geen aanbevolen dichtheid in.
Hoeveel planten passen er in één pot?
Deel de bodemoppervlakte van de pot door de bodem die één scheut nodig heeft, en rond naar beneden af. Als formule: planten per pot = bodemoppervlakte in cm2 / bodem per scheut in cm2. Voor een Eco2Box O118/80 met een bodem van 79 cm2 en 4 cm2 per scheut geeft dat 19 scheuten.
De som werkt ook in de andere richting. Ligt het aantal scheuten vast, deel dan de bodemoppervlakte door dat aantal om te zien hoeveel bodem elke scheut krijgt: 20 scheuten in dezelfde O118/80 krijgen elk net geen 4 cm2 (79 gedeeld door 20 is 3,95, in de tabel afgerond tot 4,0). Beide richtingen staan in de tabellen hieronder.
Welke twee getallen heb je nodig?
Je hebt de bodemoppervlakte van de pot nodig en de bodem per scheut. De bodemoppervlakte van elke Eco2Box-set is berekend uit de gepubliceerde bodemafmeting. De bodem per scheut komt uit je eigen protocol, en je kunt hem afleiden uit de afstand tussen de scheuten.
- Uit de plantafstand: in een vierkant patroon is de bodem per scheut de afstand maal zichzelf. Scheuten op 1,5 cm van elkaar gebruiken elk ongeveer 2,3 cm2, op 2 cm is dat 4 cm2 en op 2,5 cm ongeveer 6,3 cm2.
- Uit je huidige pot: meet de bodem aan de binnenkant, bereken de oppervlakte en deel door het aantal scheuten dat je er nu in plaatst.
- Uit de scheut zelf: meet de breedste cluster op de laatste dag van de cyclus, niet het explantaat op dag één.
Hoeveel scheuten passen er in elk Eco2Box-artikel?
De grootste bodemoppervlakte in de tabel, de Eco2Box O118/80 met 79 cm2, biedt plaats aan hoogstens 39 scheuten bij 2 cm2 per scheut en 13 scheuten bij 6 cm2 per scheut. De tabel geeft het aantal voor vijf waarden van de bodem per scheut, naar beneden afgerond, voor elk artikel met een gepubliceerde bodemafmeting.
| Artikel (bodemoppervlakte) | 2 cm2 per scheut | 3 cm2 | 4 cm2 | 5 cm2 | 6 cm2 |
|---|---|---|---|---|---|
| O95/114 (44 cm2) | 22 | 14 | 11 | 8 | 7 |
| O95/40 en O95/60 (50 cm2) | 25 | 16 | 12 | 10 | 8 |
| OV80, O118/120 en O118/140 (64 cm2) | 32 | 21 | 16 | 12 | 10 |
| O118/50 (71 cm2) | 35 | 23 | 17 | 14 | 11 |
| O118/80 (79 cm2) | 39 | 26 | 19 | 15 | 13 |
De bodemoppervlaktes zijn de afgeronde cijfers uit de gids over de containermaat voor blauwe bes en aardbei: een cirkel voor de ronde bodems en een ellips voor de ovale OV80. Inhoud en hoogte per artikel staan in het productgamma.
Hoeveel bodem krijgt elke scheut bij een vast aantal?
Bij 20 scheuten per pot krijgt een scheut 4,0 cm2 in de Eco2Box O118/80, 3,2 cm2 in de OV80 en 2,2 cm2 in de O95/114. De tabel geeft de bodem per scheut, in cm2, voor vijf aantallen.
| Artikel (bodemoppervlakte) | 5 scheuten | 10 scheuten | 15 scheuten | 20 scheuten | 25 scheuten |
|---|---|---|---|---|---|
| O95/114 (44 cm2) | 8,8 | 4,4 | 2,9 | 2,2 | 1,8 |
| O95/40 en O95/60 (50 cm2) | 10,0 | 5,0 | 3,3 | 2,5 | 2,0 |
| OV80, O118/120 en O118/140 (64 cm2) | 12,8 | 6,4 | 4,3 | 3,2 | 2,6 |
| O118/50 (71 cm2) | 14,2 | 7,1 | 4,7 | 3,6 | 2,8 |
| O118/80 (79 cm2) | 15,8 | 7,9 | 5,3 | 4,0 | 3,2 |
Twee dingen vallen op. Wie in dezelfde pot van 20 naar 25 scheuten gaat, neemt 20% van de bodem weg bij elke scheut. En bij hetzelfde aantal geeft de O118/80 elke scheut 23% meer bodem dan de OV80, hoewel beide bijna dezelfde inhoud hebben. Die twee sets staan naast elkaar in O118/80 of OV80.
Waarom is de tabel een bovengrens?
De tabel deelt oppervlaktes, en echte scheuten vullen een bodem niet als tegels. Reken erop dat het aantal dat in de praktijk werkt lager ligt dan de tabel, om drie redenen die niet in de gepubliceerde maten zitten:
- De rand. Een patroon op een ronde of ovale bodem verliest plaatsen langs de rand.
- Groei. Een scheut die tijdens de vermeerdering een cluster wordt, heeft de bodem van de cluster nodig, niet die van het explantaat.
- Hanteren. Een pincet heeft ruimte nodig tussen de scheuten.
De ronde potten zijn aan het deksel breder dan aan de bodem, dus hogerop is er meer breedte dan de bodemoppervlakte laat vermoeden. Het aantal op de bodem blijft hetzelfde. Schik de scheuten één keer in een pot uit de stalenset voor je een getal vastlegt.
Wat verandert er als je meer planten in één pot zet?
Meer planten per pot betekent minder bodem, minder lucht en minder medium per plant, terwijl de filter dezelfde blijft. De Eco2Box-filtergids noemt het aantal en de grootte van de planten per pot bij de omstandigheden die de werkelijke gasuitwisseling in een pot veranderen.
Twee gepubliceerde studies raken aan de ruimte per plant, telkens bij één gewas. Malik et al. 2022 kweekten dezelfde starthoeveelheid orchideeweefsel 11 weken in plastic potten van 120 tot 470 ml, en de groei-index steeg met de maat van de pot van 1,367 naar 7,36. Die studie gebruikte andere potten dan Eco2Box. Bij Fayos et al. 2015, bij dubbelhaploïde ui met 16 tot 35 embryo’s per groep, bevatte de Eco2Box-pot 4 tot 6 planten en een van de twee andere containers 2 tot 3. De dichtheid verschilde dus tussen de groepen, en die studie kan de pot niet scheiden van het aantal planten. Noteer beide wanneer je vergelijkt.
Welke fouten komen vaak voor bij het tellen van planten per pot?
De eerste fout om te vermijden is het oude aantal behouden in een nieuwe pot zonder de bodem na te kijken. Nog vier:
- Rekenen met de inhoud. Twee potten van ongeveer 500 ml kunnen 31% verschillen in bodemoppervlakte, zoals de O95/114 en de OV80.
- Het explantaat meten. Meet de scheut of de cluster op de laatste dag van de cyclus.
- Pot en aantal samen veranderen in een proef. Houd een van de twee gelijk.
- De tabel lezen als advies. Het is rekenwerk. Je gewas en je stadium bepalen de dichtheid.
Veelgestelde vragen
Hoeveel planten passen er in een OV80?
De Eco2Box OV80 heeft een berekende bodemoppervlakte van 64 cm2. Dat geeft hoogstens 32 scheuten bij 2 cm2 per scheut, 21 bij 3 cm2, 16 bij 4 cm2 en 12 bij 5 cm2. Het zijn bovengrenzen uit de gepubliceerde bodemafmeting van 125 x 65 mm.
Hoeveel planten passen er in een O118/80?
De Eco2Box O118/80 heeft een ronde bodem van 100 mm, of 79 cm2. Dat geeft hoogstens 39 scheuten bij 2 cm2 per scheut, 26 bij 3 cm2, 19 bij 4 cm2 en 15 bij 5 cm2. Reken in de praktijk op minder, want een patroon verliest plaatsen langs een ronde rand.
Hoe reken ik de plantafstand om naar bodem per scheut?
Vermenigvuldig de afstand met zichzelf. Scheuten op 2 cm van elkaar in een vierkant patroon gebruiken elk 4 cm2, en scheuten op 2,5 cm ongeveer 6,3 cm2. Deel daarna de bodemoppervlakte van het Eco2Box-artikel door dat cijfer en rond naar beneden af.
Raadt Eco2Box een aantal planten per pot aan?
Nee. ECO2 publiceert geen dichtheid per gewas, en de gepubliceerde studies verschillen per soort. Eco2Box geeft de bodemoppervlakte per artikel, zodat je de dichtheid uit je eigen protocol kunt toepassen, en stelt twee maten voor om op je eigen planten te vergelijken.
Kan ik de tabellen gebruiken voor de rechthoekige TP-potten?
Nog niet. De bodemafmetingen van de Eco2Box TP-sets zijn niet bevestigd, dus er staat geen bodemoppervlakte voor in de lijst. Met een pot uit de stalenset in de hand blijft de methode dezelfde: meet de bodem aan de binnenkant, vermenigvuldig lengte met breedte en deel door de bodem per scheut.
Controleer het aantal op je eigen scheuten
Geef ons het gewas, het stadium en het aantal scheuten dat je nu per pot plaatst, en wij stellen twee Eco2Box-artikelen voor die die bodem dekken. Een stalenset is op aanvraag beschikbaar via de pagina over de stalenset, zodat je de scheuten in de pot kunt schikken voor je beslist.
Met een vraag over maten kun je terecht op de contactpagina. De methode voor de hele keuze, met hoogte en filtertype, vertrekt van dezelfde twee getallen.
Verwante gidsen: Een pot voor weefselkweek kiezen: maat, bodem en hoogte.
Bronnen: Eco2Box-productspecificaties (bodemafmetingen per artikel) en filtergids, nagekeken op 20 november 2026; Malik et al. 2022, BioTechnologia 103(1); Fayos et al. 2015, Frontiers in Plant Science 6:384. Bodemoppervlaktes, aantallen en bodem per scheut zijn rekenwerk op basis van de gepubliceerde maten, geen metingen en geen advies per gewas.